1. Ո՞րն է իշխանությունների բաժանման սկզբունքի նպատակը

Իշխանությունների բաժանման սկզբունքի նպատակը հավասարակշռություն ապահովելն է պետության կառավարման մեջ։ Սա արվում է, որպեսզի իշխանության երեք ճյուղերը՝ օրենսդիրը, գործադիրը և դատականը, իրարից անկախ լինեն և մեկը մյուսի վրա չափազանց ազդեցություն չունենա։ Այսպես կանխվում է իշխանության կենտրոնացումը մեկ կառույցի կամ անձի ձեռքում, ինչը կարող է հանգեցնել բռնապետության։

Օրինակ՝ օրենսդիրը (Ազգային ժողովը) ընդունում է օրենքները, գործադիրը (կառավարությունը) դրանք կիրառում է, իսկ դատականը (դատարանները) հետևում է, որ օրենքները ճիշտ կիրառվեն։ Իշխանության ճյուղերն իրար վերահսկում են, ինչը կոչվում է «հակակշիռների և հավասարակշռության մեխանիզմ»։ Այսպիսով, իշխանությունների բաժանումը օգնում է, որ պետությունն ավելի արդար և ժողովրդավարական լինի։

---

2. Ինչպիսի՞ կառավարման մոդել ունի ՀՀ-ը, և որ՞ իշխանության ճյուղն է այսօր ավելի ազդեցիկ

Հայաստանը խառն կառավարման մոդել ունեցող պետություն է։ Սա նշանակում է, որ երկիրը միաժամանակ ունի խորհրդարանական և նախագահական կառավարման որոշ հատկանիշներ, բայց հիմնականում կառավարվում է որպես խորհրդարանական հանրապետություն։

Այս մոդելում հիմնական իշխանությունը պատկանում է Ազգային ժողովին (օրենսդիր մարմնին) և վարչապետին (գործադիր իշխանությանը)։ Նախագահի դերը խորհրդանշական է և սահմանափակված է հիմնականում ներկայացուցչական գործառույթներով։

Այսօր Հայաստանում ավելի ազդեցիկ է գործադիր իշխանությունը, որը ղեկավարում է կառավարությունը՝ վարչապետի գլխավորությամբ։ Վարչապետը պատասխանատու է կառավարության աշխատանքի կազմակերպման և պետության զարգացման հիմնական ուղղությունների համար։ Այնուամենայնիվ, դատական իշխանության անկախությունն ու ուժեղացումը ևս կարևոր թեմա է, որը դեռևս լիարժեք չի լուծվել։